فصل ۱: رقابت چیست؟ قانون نانوشته استراتژی

رقابت در دنیای کسب‌وکار اغلب به اشتباه به معنای مسابقه برای «بهترین بودن» در تمام ابعاد بازار تفسیر می‌شود. جوآن مگتا در کتاب «درک مایکل پورتر» با تکیه بر نظریات بنیان‌گذار استراتژی مدرن توضیح می‌دهد که این طرز فکر، مهلک‌ترین اشتباه مدیران است. تلاش برای بهترین بودن در همه کارها به مسابقه به سوی نقطه صفر (Competition to be the best) منجر می‌شود که در آن شرکت‌ها با تقلید از یکدیگر، حاشیه سود خود را نابود می‌کنند.

برای درک استراتژی، نخست باید مرز میان دو مفهوم حیاتی یعنی کارایی عملیاتی (Operational Effectiveness) و استراتژی (Strategy) را به روشنی تشخیص داد. کارایی عملیاتی به معنای انجام کارهای مشابه به شکلی بهتر و با ضایعات کمتر است (انجام کارها به نحو احسن). اگرچه کارایی عملیاتی برای بقا و رقابت‌پذیری در بازار امروزی کاملاً ضروری است، اما به هیچ عنوان یک استراتژی پایدار محسوب نمی‌شود.

استراتژی در بنیادی‌ترین تعریف خود یعنی خلق یک جایگاه منحصر‌به‌فرد و ارزشمند که از طریق مجموعه‌ای از فعالیت‌های متمایز و متناسب به دست می‌آید. استراتژی درباره انتخاب‌های آگاهانه است؛ انتخاب آنچه باید انجام داد و مهم‌تر از آن، تصمیم قاطع درباره آنچه نباید انجام داد.

«استراتژی یعنی انجام کارهای متفاوت از رقبا، یا انجام کارهای مشابه به روشی کاملاً متفاوت برای ارائه ارزش منحصربه‌فرد.»

پورتر جایگاه‌یابی استراتژیک را به سه منبع متمایز تقسیم می‌کند که ممکن است با یکدیگر همپوشانی داشته باشند: ۱. مبتنی بر تنوع (تولید زیرمجموعه‌ای خاص از محصولات یا خدمات)، ۲. مبتنی بر نیاز (خدمت‌رسانی به تمام نیازهای گروه خاصی از مشتریان)، ۳. مبتنی بر دسترسی (دستیابی به مشتریانی که به روش‌های گوناگون طبقه‌بندی شده‌اند).