فصل ۱۳: درمان با ناچیزی کیهانی

برکمن این رویکرد را درمان با ناچیزی کیهانی (Cosmic Insignificance Therapy) می‌نامد. اگر تاریخ ۴.۵ میلیارد ساله کره زمین را به یک شبانه‌روزِ ۲۴ ساعته فشرده کنیم، گونه انسان خردمند (Homo Sapiens) تنها در چند ثانیه پایانیِ قبل از نیمه‌شب ظاهر می‌شود، و کلِ عمر هشتاد ساله هر یک از ما، کسری از یک میلی‌ثانیه هم نیست! چند نسل دیگر، حتی نام و خاطره نود و نه ممیز نه دهم درصد از ما به کلی فراموش خواهد شد.

فرهنگ انگیزشی مدرن به ما القا می‌کند که یک زندگی خوب، حتماً باید یک زندگی خارق‌العاده، تاریخی و تکان‌دهنده باشد؛ همان شعار معروف استیو جابز که می‌گفت باید «ردی در کائنات به جا بگذاریم» (Make a dent in the universe). اما وقتی معیارِ ارزشمند بودنِ زندگی را به ثبت شدن در تاریخ یا تحسین شدن توسط میلیون‌ها نفر گره می‌زنیم، چه بلایی سرمان می‌آید؟

اولاً، هر کار ساده اما اصیلی (مثل بزرگ کردن یک کودک، تدریس در یک مدرسه محلی، پرستاری از یک سالمند، یا نوشتن یک وبلاگ کوچک) در نظرمان حقیر و ناکافی جلوه می‌کند. ثانیاً، به دلیل سنگینیِ این استانداردِ ناممکن، دچار فلج کمال‌گرایی می‌شویم و از ترس اینکه مبادا اثرمان شاهکار نباشد، اصلاً دست به عمل نمی‌زنیم!

اگر از فاصله چند میلیون سال بعد به زندگی خود بنگریم، هیچ‌کدام از کارهای امروز ما اهمیتی ندارد؛ اما دقیقاً به همین دلیل، این واقعیت که میلیون‌ها سال بعد کارهای ما اهمیتی نخواهد داشت، همین امروز هم هیچ اهمیتی ندارد!

درمان با ناچیزی کیهانی به ما یادآوری می‌کند که برای معنادار بودن یک عمل، نیازی نیست اثر آن تا ابد باقی بماند. اگر امروز دردِ یک انسان را تسکین دهید، یک وعده غذایی دلچسب برای دوستانتان بپزید، یا یک پروژه کاری را با شرافت انجام دهید، این کار در همین لحظه و در همین گوشه از جهان واقعاً مهم و ارزشمند است — حتی اگر خورشید پنج میلیارد سال دیگر خاموش شود.