پروفسور دانیل کانمن (برنده نوبل اقتصاد)
فصل ۸: سازوکار قضاوت و ارزیابی‌های پایه‌ای
ارزیابی‌های پایه‌ای؛ رادارهای ناخودآگاه سیستم ۱
سیستم ۱ به عنوان نگهبان هوشیار و خستگی‌‌ناپذیر ذهن، پیوسته در حال رصد محیط پیرامون است. این سامانه بدون نیاز به دستور ارادی، جریانی ممتد از ارزیابی‌های پایه‌ای (Basic Assessments) را اجرا می‌کند. ارزیابی‌هایی نظیر اینکه آیا اوضاع آرام و امن است؟ آیا خطری در کمین است؟ آیا باید فرار کرد یا نزدیک شد؟ این محاسبات خودکار، جانشین ارزیابی‌های آماری دقیق می‌شوند و بنیان بسیاری از قضاوت‌ها و تصمیم‌گیری‌های پیچیده انسان را شکل می‌دهند.
شات‌گان ذهنی؛ شلیک همزمان محاسبات ناخواسته
سیستم ۲ قادر است توجه خود را همچون یک پرتو باریک لیزر بر روی یک متغیر مشخص متمرکز کند؛ اما عملکرد سیستم ۱ شباهت تام به یک شات‌گان ذهنی (The Mental Shotgun) دارد. شات‌گان با شلیک ساچمه‌ها محوطه‌ای وسیع را دربرمی‌گیرد؛ به همین ترتیب، هرگاه هدفی محاسباتی پیش روی ذهن قرار گیرد، سیستم ۱ نمی‌تواند تنها به همان هدف بسنده کند و همزمان انبوهی از ارزیابی‌های جانبی، تداعی‌ها و اطلاعات ناخواسته را به آگاهی شلیک می‌کند.
خطای عمق در صفحه دوبعدی؛ تحمیل دید سه‌بعدی بر کاغذ
تطابق شدت؛ زبان مشترک مقیاس‌های نامتجانس
یکی دیگر از ویژگی‌های اعجاب‌انگیز و در عین حال خطاساز سیستم ۱، توانایی ذاتی آن در اجرای تطابق شدت (Intensity Matching) است. ذهن انسان قادر است مقیاس‌های کاملاً ناهمگون و بی‌ارتباط را بر پایه طیف شدت احساسی به یکدیگر ترجمه کند؛ به همان سادگی که شدت روشنایی یک لامپ را با بلندی صدای یک آژیر مقایسه می‌کنیم.
شات‌گان ذهنی ما را وادار می‌سازد محاسباتی بسیار فراتر از نیاز انجام دهیم؛ و تطابق شدت به ما این امکان فریبنده را می‌بخشد که پاسخ‌هایی شهودی برای پرسش‌هایی بتراشیم که در عالم منطق، هیچ سنجه مشترکی برای مقایسه‌شان وجود ندارد.